نگاه فارس
داور دشتی،

بوق آزادِ خط الـ­تماس برجام

۲۳ دی ، ساعت ۱۴:۳۰

دستاورد برجام جز کاهش میزان تاثیر سیاسی و دامنه اقدامات ایران چیزی نداشه است. تحقیری که این روزها متوجه مردم ایران است را نباید در رفتار جلوی دوربین‌ها جست‌وجو کرد. بلکه باید به دو سال قبل بازگشت و دید متنی که به کشور تحمیل شده بر چه اساسی بوده است.

همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد ترامپ شب گذشته، تعلیق تحریم‌های هسته‌ای علیه کشورمان را برای یک دوره سه ‌ماهه دیگر تمدید و همزمان، تحریم‌های جدیدی را علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال کرد.

بر این اساس، ۱۴ شخصیت حقیقی و حقوقی به فهرست تحریمها علیه کشورمان افزوده شدهاند که آیت الله صادق آملی لاریجانی، رئیس قوه قضاییه، رئیس زندان رجاییشهر و شورای عالی فضای مجازی در فهرست تحریمشدگان جدید توسط واشنگتن قرار دارند.

این اقدام ترامپ درحالی است که برجام، این روزها وارد سومین سال اجرای خود شده و اعلام موضع دونالد ترامپ، بر ابهام شرایط افزوده است. رییس جمهور آمریکا هر ۱۲۱ روز یکبار در خصوص لغو یا از سر گیری تحریم‌ها تصمیم گیری می‌کند که به معنای خروج از برجام است و از طرفی هر ۹۰ روز یکبار یک ارزیابی را دریافت می‌کند.

سیاست خارجی امریکا در عرصه بین‌المللی همزمان با تلاش برای افزایش قدرت، به دنبال مهار و کاهش قدرت و نفوذ بازیگران دیگر است. به عبارتی این کشور در عین حالی که سعی دارد حداکثر بهره‌مندی را از یک توافق نصیب خود کند، سعی می‌کند با روش‌های مختلف مانع بهره‌مندی طرف‌های دیگر از نتایج توافق‌‌‌‌ها شود یا در بهترین حالت نتایج اصلی توافق را با نتایج دیگری که خود ترجیح می‌دهد، جایگزین سازد.

چنین شرایطی در مورد توافق برجام نیز صادق است. دونالد ترامپ، برجام را مایه شرمساری و بد‌‌‌‌ترین توافقی توصیف کرده که امریکا تاکنون امضا كرده است و بار‌‌‌‌ها تهدید کرده است كه این توافق را پاره خواهد كرد.  ترامپ تهدید به خروج از برجام را همچون شمشیر داموكلس برای فشار به ایران و اروپا استفاده می‌كند تا بتواند با بازنگری در برجام، اصلاحات مورد نظر خود را اعمال كند.

زیاده خواهی ترامپ

رئیس جمهور آمریکا پس از تمدید توقف موقت تحریم های ایران گفت:  من نظرم درباره برجام را به صراحت اعلام کرده‌ام. من دو مسیر را برای ادامه ترسیم کرده‌ام: یا نقائص فاجعه‌بار برجام را اصلاح کنید یا آمریکا از آن خارج می‌شود

اما نقائص مد نظر ترامپ چیست؟ وی با تاکید دوباره بر روی برنامه موشکی، بحث حقوق بشر و حمایت ایران از آنچه که او گروه های تروریستی نامید، می خواهد منفعت بیشتری از برجام ببرد.

جای خالی اقدام متقابل

وزیر خارجه کشورمان در واکنش به وضع تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران در حساب توئیتری خود نوشت:

سیاست ترامپ و بیانیه امروز به مثابه تلاش مذبوحانه برای تضعیف توافق محکم چندجانبه و نقض مخرب بندهای ۲۶، ۲۸ و ۲۹ است. برجام قابل مذاکره دوباره نیست.بجای تکرار لفاظی‌های نخ‌نما شده، آمریکا باید خودش را کاملا منطبق با برجام کند، مانند ایران.

گفتنی است که طبق بند سوم مصوبه مجلس شورای اسلامی و فرمان رهبر انقلاب به حسن روحانی درباره الزامات اجرای برجام، دولت موظف است که در در شرایط فعلی اجرای برجام را متوقف کرده و غنی‌سازی را به شرایط پیش از برجام بازگرداند.

بازی کشدار آمریکا با جنازه برجام در کنار انفعال و پرهیز از اقدام متقابل از سوی دولت، موجب شده است تا اقتصاد کشور همچنان معطل نگه داشته شده و به دیوانه بازی‌های ترامپ گره بخورد.

برجام بی خاصیت

هیچ مذاکره یا قرارداد و معامله‌ای، به خودی خود اصالت و ارزش ندارد؛ بلکه اهمیت و اعتبار آن، به اهداف و نتایج است. برجام اکنون عبارت است از «اقدامات نقد ایران در مقابل وعده‌های نسیه طرف مقابل»، بنابراین هیچگاه طرف وعده‌دهنده از ادامه قرارداد صرفنظر نمی‌کند چون ضرری برای او نخواهد داشت.

سیاست‌های ناهمگون ترامپ در مورد برجام موجب شده است که سایر تحریم‌هایی که علیه ایران اعمال می‌کند، چندان دیده نشود. آنچه در حال حاضر مشاهده نمی‌کنیم اعلام مواضع کشورهای ۵+۱ در قبال این گونه تحریم‌های آمریکاست، این در حالی است که با مراجعه به سایت کنگره آمریکا و سایر مراجع تصمیم‌گیری در این کشور در مقاطع مختلف شاهد افزایش فشارها و بن‌بست در سیستم بانکی و روش تعاملی هستیم.

وقتی خشت اول کج باشد

اکنون حدود ۲۴ ماه از آغاز اجرای تعهدات ۱+۵ ذیل برجام سپری شده است. دولت روحانی هر ۱۲۱ روز منتظر است تا ببیند تنها دستاورد چند ساله خود پابرجام می ماند یا خیر؟ هر چهارماه با چشم‌هایی خیره به دستان ترامپ ، مواضعی لرزان در زمین سیاست می‌گیرند. وقتی که خشت اول کج باشد و توافق بر اساس اعتماد به طرف مقابل بنا شود نتیجه آن این می شود که برجام، میوه معیوب مذاکرات باشد و برای زنده نگه داشتن آن از تحریم ها چشم پوشی شود و بر روی خط التماس و سازش قرار گیرد.

دستاورد برجام جز کاهش میزان تاثیر سیاسی و دامنه اقدامات ایران چیزی نداشه است. تحقیری که این روزها متوجه مردم ایران است را نباید در رفتار جلوی دوربین‌ها جست‌وجو کرد. بلکه باید به دو سال قبل بازگشت و دید متنی که به کشور تحمیل شده بر چه اساسی بوده است، تا ریشه تحقیر این روزها را متوجه شد.


instagram telegram

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *