نگاه فارس
به مناسبت 10 شهریور سالروز تاسیس پدافند هوایی خاتم الانبیا (ص)

تبیین نقش و جایگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص)در دکترین نظامی جمهوری اسلامی ایران

۹ شهریور ، ساعت ۱۵:۰۰

 مبنای دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران عبارت است از تولید ابزار قدرت برای «بازدارندگی فعال» و نیز «دفاع مبتکرانه و مؤثر»

به گزارش نگاه فارس , توان موشکی ایران نیز بخشی از راهبرد و دکترین نظام دفاعی کشور است و از آنجا که رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره اهمیت پدافند فرمودند:ˈ پدافند در اولویت اول نیروهای مسلح ایران استˈ، لذا پدافند هوایی نقش ممتاز در دکترین دفاعی کشور خواهد داشت که همان مقابله با تهدیدات هوایی دشمن است.
از آن جا که برتری های هوایی غرب در حوزه تجهیزات یک امر پذیرفته شده است، لذا طراحی دفاع پدافندی یکپارچه در کشور در سایه قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص) از ملزومات اساسی بوده است.
پیام پدافند هوایی برگرفته از دکترین دفاعی کشور و ناشی از نگرش الهی است، هدف از تشکیل قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص) در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز ایجاد یک یگان عمده پدافند هوایی مستقل، مقتدر و توانمند بوده است تا قادر به پاسخگویی سریع و قاطع به تهدیدات نوین هوافضای احتمالی باشد.
وجود این قرارگاه حاوی پیام صلح، دوستی، آرامش و امنیت برای تمامی کشورهای آزادی خواه، مستقل و دوست و هشداری برای تمامی دشمنان و بدخواهان نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران است.
طراحی و اجراسازی روش های ویژه مقابله با حملات هوایی چه در حوزه موشکی و چه در حوزه مقابله با هواپیماهای جنگنده از دستاوردهای ویژه نیروهای نظامی کشورمان است و بسیاری از نیازهای دفاعی کشور در دو دهه اخیر در داخل تولید و تکنولوژی آن ها بومی سازی شده و هم اکنون قدرت راداری و تجهیزات مقابله ای جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات منطقه ای و فرامنطقه ای به اندازه ای رشد یافته که تصور دامنه و وسعت آن برای بسیار از دشمنان تقریبا ناممکن شده است.
آمادگی پدافند هوایی کشور برای پاسداری از مرزهای هوایی و مقابله با تهدیدات جاسوسی به تحقق ایده پدافند یکپارچه در میان نیروهای نظامی کشورمان بسیار افزایش یافته و از جمله آنها می توان به اقدام این قرارگاه در رهگیری، شناسایی هواپیماها و پهپادهای آمریکایی بر فراز خلیج فارس اشاره کرد.
یکپارچه سازی مدیریت بر پدافند هوایی کشورمان در قالب یگان های مختلف رهگیر، راداری و موشکی و پدافند غیرعامل را یکی از شیوه های ابتکاری مقابله وسیع با تهدیدات است و آمادگی پدافند هوایی کشور برای پاسداری از مرزهای هوایی و مقابله با تهدیدات جاسوسی به تحقق ایده پدافند یکپارچه در میان نیروهای نظامی کشورمان بسیار افزایش یافته است.
*ماموریت و اهم وظایف قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص)
درباره جایگاه پدافند همان بس که رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره اهمیت پدافند فرمودند: پدافند در اولویت اول نیروهای مسلح ایران است.
پدافند هوایی یک قدمت شصت ساله دارد، زمانی که نیروی هوایی ارتش تقریبا در دهه ۳۰ تشکیل شد، پدافند هوایی هم از همان زمان در دل نیروی هوایی به عنوان تیپ مستقل دفاع هوایی شکل گرفت.
وظیفه پدافند هوایی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی فقط حفظ و حراست از محدوده هوافضای پایگاه های شکاری نیروی هوایی بوده که بعد از پیروزی انقلاب و شروع جنگ تحمیلی همان ماموریت را دنبال و بعضی ماموریت های تاکتیکی را نیز دنبال کرده است. اما تجربیات هشت سال دفاع مقدس و چگونگی رویارویی با حملات و تهدیدات هواپایه و همچنین آنچه که از جنگ های اخیر و روز دنیا به دست آمده و تجزیه و تحلیل شده، جمهوری اسلامی ایران را که دکترین دفاعی را دنبال می کند بر این داشته که سیاست های کلی و کلان دفاعی خود را به سیاست های اجرایی تبدیل کند. این سیاست های اجرایی در راستای فرمان فرماندهی معظم کل قوا مبنی بر در اولویت قرار دادن پدافند هوایی کشور برای مواجهه با تهدیدات بوده است. به همین منظور دستور تاریخی فرماندهی معظم کل قوا که بنا به پیشنهاد فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی ایران بود و بر تفکیک بخش دفاع و پدافند هوایی از نیروی هوایی ارتش و تشکیل قرارگاه پدافند هوایی تاکید می کرد، صادر شد.
البته این اقدام با اسم قرارگاه و نه با اسم نیرو صورت گرفت و دلیل این امر نیز این بود که این قرارگاه از همه پتانسیل ها و سامانه های دفاعی موجود در کشور، چه سامانه هایی که در سپاه موجود است و چه ارتش، بسیج و حتی نیروی انتظامی بتواند استفاده کند و با بهره برداری از یک شبکه منسجم و یکپارچه پدافند هوایی دفاع قابل توجهی را به منصه ظهور برساند.
قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص) ماموریت دارد با بهره گیری از تجهیزات پدافندی و همکاری سایر نیروها و سازمان هایی که در زمینه پدافند هوایی مسوولیت هایی به عهده دارند نسبت به تامین و پوشش نسبی پدافند هوایی و دفاع از آسمان مناطق حیاتی، حساس و آسیب پذیر کشور و اجرای ماموریت محوله در محور های زیر و بر اساس شرح وظیفه ذاتی خود، اقدام لازم به عمل آورند.
۱- انجام مراقبت هوایی، اعلام خبر و خطر هوایی برای سازمان های نظامی و غیرنظامی در مقابله با حملات هوایی دشمن.
۲- بهره برداری از تمام ظرفیت های موجود در نیروهای مسلح در راستای تقویت شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور.
۳- طراحی و برقراری شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور با هدایت، بهره گیری و همکاری سایر نیروهای ارتش و سپاه.
۴- شناسایی و تعیین نقاط حیاتی و حساس کشور و ارایه طرح های پدافندی در راستای حفظ و ایجاد وتامین امنیت و دفاع هوایی از حریم آسمان کشور.
۵- بررسی و تعیین مناطق ممنوعه پروازی و اعلام مراتب یاد شده به مبادی ذیربط در راستای حفظ و تامین امنیت پروازی هواپیماهای مسافربری.
۶- طرح ریزی و برنامه ریزی امور پدافند هوایی کشور اعم از تسلیحاتی، تاسیسات و مهندسی و نیروی انسانی براساس تدابیر و خط مشی های راهبردی.
۷- تهیه برآوردهای اطلاعاتی از قدرت هوایی کشورهای هدف با بهره گیری از برآوردهای ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران.
۸- انجام بررسی های لازم در خصوص سامانه های پدافندی، طرح های آموزشی و پژوهشی یگان های پدافندی نیروهای مسلح و ارایه برآوردها و نتایج بررسی ها به ستادهای ذیربط.
۹- انجام نظارت و بازرسی مستمر و موردی به منظور حصول اطمینان از حسن اجرای مصوبات و ارزیابی توان رزم یگان های پدافندی.
به طور کلی ماموریت قرارگاه پدافند هوایی چهار ماموریت اصلی است که برای اعضا و عناصر پدافند هوایی تعریف شده است.
بعد از آن نیز شناسایی آنها اعم از دوست یا دشمن است که دومین ماموریت قرارگاه به شمار می رود.
سومین ماموریت رهگیری اهدافی است که دوست، شناسایی نمی شوند و چهارمین ماموریت درگیری و انهدام برای اهدافی است که مظنون به تخاصم هستند.
این چهار ماموریت برای عناصر پدافند هوایی تعریف شده، اما آنچه که از ماموریت قرارگاه پدافند هوایی در اذهان عمومی و کلیات وجود دارد دفاع منسجم و یکپارچه از حریم هوا و فضای جمهوری اسلامی ایران اعم از مرزهای خشکی یا دریایی است.
آنچه که قرارگاه پدافند هوایی دنبال می کند، شناسایی تهدید و رویارویی سریع با آن است، در حقیقت این نیرو دفاع در عمق را دنبال می کند.
شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور، مجموعه ای است که جهت فرماندهی و کنترل برعملیات کلیه یگان ها و تجهیزات پدافند هوایی کشور طراحی شده است که از طریق امکانات و ساز وکارهای ایجاد شده، فرمانده قرارگاه پدافند هوایی می تواند عملیات کلیه یگان های خود را هدایت و نظارت کند.
عملیات هوایی با توجه به ماهیت آن، نیازمند دقت و سرعت بالا است و در عملیات هوایی با اهدافی از هواپیماهای تاکتیکی گرفته تا موشک های بالستیک و کروز روبرو هستیم که با سرعت بالا و جهت حمله به مراکز حیاتی و حساس در حرکت هستند، بنابراین باید یک سیستم هماهنگ بتواند اطلاعات مربوط به آنها را در اسرع وقت جهت اتخاذ تصمیم صحیح و اجرای عملیات مقابله ای سریع به یگانهای پدافند هوایی در سراسر کشور برساند.
مسوولیت دفاع از آسمان کشور به عهده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص) ارتش است که این ماموریت را با نیروهای تحت تابعیت و کنترل عملیاتی خود انجام می دهد و نیروهای پدافندی ارتش، سپاه، نیروی انتظامی و بسیج تحت کنترل عملیاتی این قرارگاه قرار دارند.
وظایف هر یک از نیروها که به نحوی در شبکه یکپارچه پدافند هوایی مسوولیت هایی دارند، به خوبی مشخص شده و اساسا فلسفه وجودی شبکه یکپارچه پدافند هوایی ایجاد هماهنگی در سطح کلیه نیروها است که نیروها یکپارچه عمل کنند و در تمامی شرایط (عادی، بحران و جنگ) یگان های پدافندی در شبکه قرار دارند و از دستورات شبکه متابعت می کنند.
اساسا هر کشوری که خواهان حفاظت از قلمرو هوافضای باشد نیاز به شبکه یکپارچه دفاع هوایی دارد، هر کشوری متناسب با سطح توان نظامی خود از این امکانات برخوردار است و هر چقدر شبکه توانمندتر باشد درصد مخاطرات پروازهای داخلی کاهش یافته و امکان سوء استفاده دشمن از شبکه منسجم به حداقل می رسد.
شبکه یکپارچه پدافندی قرارگاه پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران که کلیه مبادی مرتبط با فضای کشور نیز به آن متصل هستند، دارای ویژگی های خاصی از جمله قابلیت هدایت و کنترل یگان های پدافند هوایی با بهره گیری از سامانه های امن ارتباطی و با استقلال تاکتیکی در مناطق مختلف، تصمیم گیری سریع، هوشمند و متمرکز، تحرک و قابلیت انعطاف بالا، بومی بودن و وابسته نبودن به امکانات خارجی است که در بحث تاکتیکی نیز به لحاظ طراحی تاکتیک های کنترلی متفاوت که وظایف عناصر اجرایی شبکه را در مواقع بحرانی نیز مشخص کرده، منحصر به فرد است.
توانمندی های راداری و دیده بانی پدافند هوایی کشورمان در خصوص کشف و ره گیری انواع هواپیماهای رادار گریز بسیار چشمگیر است و در این زمینه توانمندی های راداری ما درحدی است که نقطه کور راداری در کشور وجود ندارد و روز بروز هم در حال تقویت می باشد.
جهت کشف هواپیماهای رادارگریز در ابعاد مختلف تکنیکی و تاکتیکی اقدامات گسترده و موفقی در مجموعه قرارگاه پدافند هوایی انجام شده است و ارتش جمهوری اسلامی ایران در سال های اخیر به سامانه های راداری و سیگنالی با قابلیت کشف این گونه پرنده ها تجهیز شده و از طرف دیگر جهت تقویت وضیعت فعلی نیز پروژه های متفاوتی در دست اجراست که بعضا مراحل پایانی را پیش رو دارند.
شبکه دیده بانی کشور به طور هوشمندانه ای در سراسر کشور ساماندهی شده و به سامانه های هوشمند الکترونیکی دیده بانی مجهز گردیده که اطلاعات هرنقطه ای را در مدت چند ثانیه در اختیار شبکه قرار  می دهد.
صنعت ساخت رادار در کشور نیز در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد به گونه ای که هر روز شاهد ارایه محصولات متنوع، با قابلیت بالا و متناسب با تهدید می باشیم و وضعیت به گونه ای است که توانمندی طراحی و ساخت رادار در باندهای مختلف فرکانسی، با بردهای متفاوت (برد کوتاه، متوسط و برد بلند) به صورت فعال و غیرفعال مجهز به سامانه های جنگال و با ویژگی های خاص وجود دارد.
در بحث مقابله با موشک های کروز، مطالعات و اقدامات بسیار خوبی انجام شده و امروز در سطح تجهیزات مورد نیاز در حوزه کشف، مقابله و همچنین طراحی تاکتیک های مقابله ای، اقدامات ارزشمندی انجام شده است، به طوری که زیر ساخت های ایجاد شده باعث شده در کشف، مقابله و انهدام موشک های کروز بسیار توانمند باشیم.
دشمنان پس از پیروزی انقلاب اسلامی همواره به دنبال فرصتی برای ضربه زدن به انقلاب اسلامی بوده و هستند اما همواره با عنایت خاص پروردگار و درایت بنیانگذار کبیر انقلاب و هوشمندی رهبری فرزانه و مقام عظمای ولایت در هدایت های به موقع و مستمر مردم شریف و نیروهای مسلح، ناکام مانده اند.
امروز با حمایت های فرماندهی معظم کل قوا با افزایش سطح آمادگی رزمی به چنان توانمندی در ابعاد مختلف دفاعی رسیده ایم که ایران اسلامی آمادگی پاسخ کوبنده به هر گونه اقدام نظامی علیه کشور و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را دارد.
قبل ازپیروزی انقلاب اسلامی، دکترین نظامی کشور آفندی و ماموریت یگان های پدافندی دفاع ازپایگاه های هوایی بود ولی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با تغییر دکترین آفندی به دکترین دفاعی و شروع جنگ تحمیلی، مسوولین و کارشناسان پدافند هوایی اکثر نقاط کشور را زیر پوشش راداری و پدافندی قرار دادند و یگان های پدافند هوایی اولین یگان هایی بودند که از اولین لحظات تجاوز رژیم بعثی وارد دفاع از آسمان ایران اسلامی شدند.
نقش حیاتی و عملکرد درخشان پدافند هوایی در دوران ۸ سال دفاع مقدس و در عملیات های مختلف، برای طراحان نظامی و ملت بزرگ ایران اسلامی که دوران دفاع مقدس را درک کرده اند بر هیچ کس پوشیده نیست، فعالیت های شبانه روزی و مداوم مجموعه یگان های پدافند هوایی در تامین امنیت هوایی نقاط حساس و حیاتی کشور، مراکز تولید و صادرات نفتی کشور (جزایر خارک، اسکله های مستقر در خلیج فارس، مناطق اهواز و جنوب، مرکزی) و دفاع بیش از ۲۸۰ مرکز اقتصادی، سیاسی، نظامی و غیره در طول هشت سال دفاع مقدس و مقابله با حملات هوایی ارتش رژیم بعث که به جدیدترین هواپیماها و سلاح ها مجهز بود از نقش های اساسی پدافند هوایی در ۸ سال دفاع مقدس است.
انجام هرگونه عملیات نیروهای سطحی (زمینی و دریایی) و عملیات برون مرزی هوایی با پشتیبانی پدافند هوایی انجام می شد و این اساس کار پدافند هوایی است و پدافند همیشه خط مقدم است و بواسطه همین سابقه و نقش حیاتی است که فرمانده معظم کل قوا نیز می فرمایند اگر حادثه ای برای کشور پیش بیاید اولین مرکزی که باید فعالیت کند قرارگاه پدافند هوایی است.
پدافند هوایی در دوران دفاع مقدس با بهره گیری از جنگنده های رهگیری هوایی، گسترش سایت های موشکی پدافند زمین به هوا، جنگ افزارهای ارتفاع کم و ارتفاع متوسط ، رادارها و پست های دیده بانی در کلیه عملیات ها حضور فعال داشت، به گونه ای که هیچ عملیاتی طراحی نشد، مگر این که پشتیبانی پدافند هوایی در آن پرحجم و مؤثر بود و در مجموع پدافند هوایی با سرنگونی صدها فروند از هواپیماهای دشمن با سربلندی و کارنامه ای افتخار آمیز جنگ را به پایان برد.

 


instagram telegram

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *